Instrukcja 2 z 6Plan i zabudowa

Plan ogólny gminy i nowe zasady warunków zabudowy: co sprawdzić przed zakupem działki

Reforma planowania zmieniła zasady dla działek bez planu miejscowego. Studium gminy już nie obowiązuje, a decyzję o warunkach zabudowy na nowy wniosek wydaje się tylko w gminie, w której obowiązuje plan ogólny. Nowy dom może w ten sposób powstać tylko w obszarze uzupełnienia zabudowy.

Dotyczy

  • Działka
  • Dom z rynku wtórnego
  • Opracowanie: Zespół Metroskop
  • Stan prawny na
  • Sprawdzono

Instrukcja powstała z pomocą sztucznej inteligencji. Narzędzia, z których korzystamy przy pisaniu i sprawdzaniu treści, mogą się mylić. Zanim podejmiesz ważną decyzję, potwierdź najważniejsze informacje w źródłach na końcu instrukcji, w urzędzie albo u notariusza.

Najprościej mówiąc

Najpierw sprawdź, czy działkę obejmuje plan miejscowy — jeśli tak, to on decyduje o zabudowie. Jeśli planu nie ma, sprawdź w planie ogólnym gminy, czy działka leży w obszarze uzupełnienia zabudowy i w strefie, która dopuszcza dom. Bez tego i bez ważnej decyzji o warunkach zabudowy traktuj działkę jako niebudowlaną, dopóki gmina nie zmieni swoich planów.

Co zrobić krok po kroku

  1. Ustal, czy działkę obejmuje plan miejscowy

    Sprawdź działkę w Rejestrze Urbanistycznym i w Biuletynie Informacji Publicznej gminy albo zapytaj w urzędzie gminy. Obowiązujący plan miejscowy decyduje o zabudowie także po wejściu w życie planu ogólnego.

  2. Sprawdź, czy w gminie obowiązuje plan ogólny

    Plan ogólny znajdziesz w Rejestrze Urbanistycznym i w Biuletynie Informacji Publicznej gminy. Bez obowiązującego planu ogólnego gmina nie wyda decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony od 1 września 2026 roku.

  3. Odczytaj strefę i obszar uzupełnienia zabudowy

    Pobierz bezpłatny e-Wyrys z planu ogólnego albo poproś gminę o wypis i wyrys. Zapisz symbol strefy planistycznej, jej parametry — wysokość, intensywność, udział zabudowy i zieleni — oraz to, czy działka leży w obszarze uzupełnienia zabudowy.

  4. Sprawdź pozostałe warunki decyzji

    Urząd sprawdzi też, czy sąsiednia działka z dostępem do tej samej drogi publicznej jest zabudowana, czy działka ma dostęp do drogi i wystarczające uzbrojenie terenu oraz czy nie potrzebuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego lub leśnego.

  5. Ustal, jakie decyzje i wnioski już są

    Zapytaj sprzedającego i gminę o wydane decyzje o warunkach zabudowy dla działki, dzień, w którym stały się prawomocne, oraz o wnioski złożone, zanim w gminie przestało obowiązywać studium. Sprawa wszczęta takim wnioskiem toczy się według dawnych zasad.

  6. Zapisz ustalenia w umowie przedwstępnej

    Uzależnij zakup od prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy dla Twojego domu albo od przeniesienia na Ciebie decyzji wydanej sprzedającemu. Ustal termin, zwrot zadatku i zgodę sprzedającego na złożenie wniosku.

Sygnały ostrzegawcze

Każdy z tych sygnałów to powód, żeby się zatrzymać i poprosić o wyjaśnienie na piśmie, zanim podpiszesz umowę albo wpłacisz pieniądze.

  • Sprzedający powołuje się na studium albo na dawną informację z gminy, a działka nie ma planu miejscowego.
  • Gmina nie ma obowiązującego planu ogólnego, a ogłoszenie obiecuje szybkie warunki zabudowy.
  • Działka leży poza obszarem uzupełnienia zabudowy albo w strefie otwartej.
  • Działka leży na skraju wsi, za ostatnim domem, a jedynym argumentem jest decyzja dla sąsiada.
  • Decyzja o warunkach zabudowy dotyczy innego budynku albo wygasła.

Dokumenty, które warto zebrać

Wydrukuj listę i zaznacz pole przy każdym dokumencie, który masz już w ręku.

  • Wypis i wyrys z planu ogólnego gminy z urzędu albo informacja z usługi e-Wyrys, a gdy planu ogólnego jeszcze nie ma — pisemna informacja gminy
  • Wypis i wyrys z planu miejscowego albo informacja gminy, że działki nie obejmuje żaden plan
  • Decyzja o warunkach zabudowy z adnotacją o dniu, w którym stała się prawomocna, jeśli została wydana
  • Pisemna zgoda sprzedającego na przeniesienie decyzji na kupującego
  • Projekt umowy przedwstępnej z warunkami dotyczącymi zabudowy

Pytania do sprzedającego, urzędu lub specjalisty

Zadaj te pytania przed podpisaniem umowy. O ważne odpowiedzi poproś na piśmie albo e-mailem.

  1. Czy w gminie obowiązuje plan ogólny i od kiedy?
  2. W jakiej strefie planistycznej leży działka i czy obejmuje ją obszar uzupełnienia zabudowy?
  3. Czy gmina przyjęła standardy dostępu do szkoły podstawowej i terenów zieleni?
  4. Czy dla działki toczy się postępowanie o warunki zabudowy albo prace nad planem miejscowym?
  5. Kiedy decyzja o warunkach zabudowy stała się prawomocna i czy sprzedający zgodzi się ją przenieść?

Wiedza w pigułce

Co zmieniła reforma planowania

Każda gmina ma uchwalić plan ogólny dla całego swojego obszaru. Plan dzieli gminę na strefy planistyczne, na przykład strefę z zabudową mieszkaniową jednorodzinną, strefę produkcji rolniczej albo strefę otwartą. W strefach przeznaczonych pod zabudowę — od mieszkaniowych po strefę produkcji rolniczej — plan musi podać graniczne parametry: maksymalną nadziemną intensywność zabudowy, maksymalną wysokość zabudowy, maksymalny udział powierzchni zabudowy i minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej. W pozostałych strefach może je podać. Plan może też wyznaczyć obszary uzupełnienia zabudowy.

Dla kupującego działkę liczą się cztery zmiany:

  • Studium uwarunkowań obowiązywało najpóźniej do 31 sierpnia 2026 roku. Zapis „w studium teren pod zabudowę” nic dziś nie daje.
  • Na wniosek złożony od 1 września 2026 roku decyzję o warunkach zabudowy można wydać tylko w gminie, w której obowiązuje plan ogólny.
  • Decyzję na nowy budynek wydaje się tylko dla terenu w obszarze uzupełnienia zabudowy. Ten warunek nie dotyczy rozbudowy, nadbudowy ani odbudowy budynku.
  • Plan miejscowy uchwalony wcześniej obowiązuje dalej. Dopóki gmina nie ma planu ogólnego, nowego planu miejscowego zwykle nie uchwali. Wyjątkiem są między innymi plany, dla których gmina ogłosiła wyłożenie projektu do publicznego wglądu albo rozpoczęcie konsultacji społecznych, zanim studium przestało obowiązywać, i plany wyłącznie dla inwestycji celu publicznego.

Ścieżka decyzji w pięciu pytaniach

  1. Czy działkę obejmuje obowiązujący plan miejscowy? Jeśli tak, przeczytaj jego tekst i rysunek według instrukcji Plan i możliwość zabudowy. Warunki zabudowy nie są wtedy potrzebne.
  2. Czy dla działki jest już decyzja o warunkach zabudowy? Sprawdź, jakiego budynku dotyczy, kiedy stała się prawomocna i czy nie wygasła. Urząd przeniesie ją na Ciebie za zgodą osoby, która ją uzyskała, jeśli przyjmiesz wszystkie jej warunki.
  3. Czy wniosek złożono, zanim w gminie przestało obowiązywać studium? Taką sprawę urząd prowadzi według dawnych zasad, bez wymogu położenia działki w obszarze uzupełnienia zabudowy. Zapytaj w gminie, na jakim etapie jest postępowanie.
  4. Czy w gminie obowiązuje plan ogólny? Jeśli nie, nowej decyzji o warunkach zabudowy teraz nie dostaniesz. O możliwości budowy rozstrzygną dopiero plan ogólny i jego obszary uzupełnienia zabudowy.
  5. Czy działka leży w obszarze uzupełnienia zabudowy i w strefie, której profil obejmuje dom? Jeśli tak, możesz złożyć wniosek. Jeśli działka leży poza tym obszarem, dom powstanie na niej tylko na podstawie przyszłego planu miejscowego.

Jak sprawdzić plan ogólny i obszar uzupełnienia zabudowy

Zacznij od Rejestru Urbanistycznego. Działa od 1 lipca 2026 roku, jest bezpłatny i ma rysunki oraz uchwały planów. Gminy uzupełniają dane do 30 listopada 2026 roku, więc gdy planu w nim nie widać, sprawdź Biuletyn Informacji Publicznej gminy albo zadzwoń do urzędu. Od 1 października 2026 roku możesz zapisać się na powiadomienia e-mail o nowych dokumentach w gminie — jeden zapis działa najdłużej przez rok.

Urzędowy wypis i wyrys z planu ogólnego wydaje gmina: wypis do 5 stron kosztuje 30 zł, a każda strona wyrysu formatu A4 — 20 zł. Jeśli dokumenty są potrzebne do budowy domu, zapytaj, czy w Twojej sprawie opłata się należy: ustawa o opłacie skarbowej zwalnia z niej czynności urzędowe w sprawach budownictwa mieszkaniowego, z wyjątkiem decyzji o warunkach zabudowy.

Bezpłatnie i bez wizyty w urzędzie dostaniesz informację w formie wypisu i wyrysu z usługi e-Wyrys. System Rejestru Urbanistycznego generuje ją automatycznie z planu opublikowanego przez gminę. Logujesz się profilem zaufanym albo aplikacją mObywatel, a kod do pobrania przychodzi e-mailem. Jeśli dokument ma trafić do notariusza albo banku, zapytaj wcześniej, czy go przyjmą.

Obszar uzupełnienia zabudowy gmina wyznacza według rozporządzenia. Bierze pod uwagę skupiska, w których jest co najmniej 5 budynków, a każdy stoi najwyżej 100 m od innego. Prowadzi granicę 50 m od budynków, a potem odejmuje od tak wyznaczonego obszaru pas o szerokości 40 m biegnący wzdłuż tej granicy. Granica przebiega więc blisko skrajnych domów: obszar obejmuje głównie wolne działki między budynkami. Gmina może ten obszar zmniejszyć. Może go też powiększyć, ale łączne powiększenie w całej gminie nie przekroczy 25% powierzchni odjętych pasów. Działka za ostatnim domem we wsi często zostaje poza obszarem.

Sprawdź też, czy gmina przyjęła gminne standardy dostępności infrastruktury społecznej. Jeśli tak, urząd wyda decyzję o warunkach zabudowy dla domu tylko wtedy, gdy działka spełnia te standardy przy drogach dojścia istniejących w dniu decyzji. Ustawa podaje wzorcową odległość dojścia do szkoły podstawowej: 1500 m w mieście i 3000 m poza miastem. Gmina może ustalić inne odległości.

Co jeszcze sprawdzi urząd

Położenie w obszarze uzupełnienia zabudowy to warunek konieczny. Urząd sprawdzi też, czy:

  • funkcja domu mieści się w profilu strefy planistycznej, wysokość, nadziemna intensywność zabudowy i udział powierzchni zabudowy nie przekraczają maksimów strefy, a udział powierzchni biologicznie czynnej jest co najmniej taki jak minimum strefy;
  • co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana tak, że da się z niej wyczytać wymagania dla nowego budynku — zasięg badanego obszaru wokół działki to trzykrotność szerokości frontu działki, co najmniej 50 m i najwyżej 200 m;
  • działka ma dostęp do drogi publicznej, a istniejące albo zaplanowane w umowie uzbrojenie wystarczy dla domu;
  • działka nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych;
  • dom nie znajdzie się w strefie kontrolowanej gazociągu przesyłowego ani w innej strefie, w której przepisy zakazują zabudowy — więcej w instrukcji Linie energetyczne i strefy ochronne.

Ile to kosztuje i ile trwa

Opłata skarbowa za decyzję o warunkach zabudowy wynosi 598 zł. Właściciel i użytkownik wieczysty działki jej nie płacą, więc kupujący, który składa wniosek przed zakupem, zwykle ją płaci. Przeniesienie decyzji na inną osobę kosztuje 56 zł. Wniosek złożysz w urzędzie gminy albo przez portal e-Budownictwo.

Ustawa daje urzędowi 90 dni na decyzję, ale do 31 grudnia 2026 roku ten termin nie biegnie. Gdy gmina przystępuje do sporządzania planu miejscowego, urząd może zawiesić postępowanie do 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a jeśli w tym czasie gmina rozpocznie konsultacje społeczne projektu planu — przedłużyć zawieszenie o kolejne 6 miesięcy.

Decyzja, która stała się prawomocna 1 stycznia 2026 roku albo później, wygasa po upływie 5 lat — chyba że wydano ją w sprawie wszczętej przed 16 października 2025 roku. Urząd stwierdza też wygaśnięcie decyzji, gdy gmina uchwali dla terenu plan miejscowy o innych ustaleniach, a inwestor nie ma jeszcze ostatecznego pozwolenia na budowę ani skutecznego zgłoszenia budowy. To samo dzieje się, gdy inny wnioskodawca uzyska pozwolenie na budowę albo skutecznie zgłosi budowę na podstawie swojej decyzji dla tego samego terenu.

Od 1 stycznia 2027 roku decyzję na nowy wniosek wydaje się tylko osobie, która ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i złoży o tym oświadczenie. Kupujący przed aktem notarialnym potrzebuje więc umowy z właścicielem, która daje mu prawo do wykonywania robót budowlanych na działce, na przykład zapisu w umowie przedwstępnej.

Co wpisać do umowy przedwstępnej

Umowę przygotuj z notariuszem albo prawnikiem, a do projektu dopisz:

  • warunek, że do określonego dnia zostanie wydana prawomocna decyzja o warunkach zabudowy dla Twojego domu, z podstawowymi parametrami, na których Ci zależy: powierzchnią zabudowy, liczbą kondygnacji i rodzajem dachu;
  • zgodę sprzedającego na złożenie przez Ciebie wniosków o warunki zabudowy i o warunki przyłączenia oraz zapis, który daje Ci prawo do dysponowania działką na cele budowlane — od 1 stycznia 2027 roku bez niego nie dostaniesz decyzji o warunkach zabudowy na nowy wniosek;
  • zobowiązanie sprzedającego do zgody na przeniesienie decyzji, jeśli już ją ma;
  • oświadczenie sprzedającego o znanych mu postępowaniach: wnioskach innych osób, uchwale o przystąpieniu do planu miejscowego, sporach o drogę;
  • prawo odstąpienia od umowy i zwrot wpłaty, jeśli warunek się nie spełni.

Więcej o zadatku i formie umowy przeczytasz w instrukcji Umowa przedwstępna i zadatek, a o pełnym budżecie zakupu — w instrukcji Koszty i umowa zakupu działki.

Przykład

Działka ma 1200 m² i leży przy drodze gminnej, kilkadziesiąt metrów za ostatnim domem we wsi. Gmina ma obowiązujący plan ogólny, a na wyrysie granica obszaru uzupełnienia zabudowy kończy się na ogrodzeniu sąsiada. Działka leży w strefie otwartej, której profil nie obejmuje terenów zabudowy mieszkaniowej. Na wniosek złożony dziś gmina nie wyda dla niej decyzji o warunkach zabudowy na dom. Taka działka może stać się budowlana dopiero przez zmianę planu ogólnego i nowy plan miejscowy, dlatego jej cenę porównuj z cenami działek rolnych.

Najczęstsze błędy

  • Zakup na podstawie studium albo na podstawie decyzji wydanej sąsiadowi. Decyzja sąsiada pokazuje tylko, że jego działka spełniła warunki.
  • Założenie, że plan ogólny „w przygotowaniu” na pewno obejmie działkę obszarem uzupełnienia zabudowy. Projekt może się zmienić w czasie konsultacji — sposób i termin zgłaszania uwag gmina podaje w ogłoszeniu.
  • Kupno działki z decyzją bez sprawdzenia, kiedy stała się prawomocna i czy nie wygasła.
  • Przeoczenie standardów dostępu do szkoły i terenów zieleni, które gmina może przyjąć w planie ogólnym.

Trudne słowa wyjaśnione po polsku

Krótkie wyjaśnienia pojęć z tej instrukcji. Więcej haseł znajdziesz w słowniku.

Plan ogólny gminy
Uchwała rady gminy dla całego jej obszaru. Dzieli gminę na strefy planistyczne, ustala dla nich graniczne parametry zabudowy i może wyznaczyć obszary uzupełnienia zabudowy.
Obszar uzupełnienia zabudowy
Część planu ogólnego gminy obejmująca tereny w istniejących skupiskach zabudowy. Decyzję o warunkach zabudowy na nowy budynek można dostać tylko dla działki w takim obszarze.
Strefa planistyczna
Część gminy wyznaczona w planie ogólnym, z określonym profilem funkcjonalnym, na przykład strefa wielofunkcyjna z zabudową mieszkaniową jednorodzinną albo strefa otwarta. Dla strefy plan podaje graniczne parametry zabudowy.
Decyzja o warunkach zabudowy (decyzja WZ)
Decyzja wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, która dla terenu bez planu miejscowego ustala, co i na jakich warunkach można tam zbudować. Od 1 września 2026 roku na nowy wniosek wydaje się ją tylko w gminie z planem ogólnym, a dla nowego budynku — tylko w obszarze uzupełnienia zabudowy.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
Dawny dokument gminy opisujący jej politykę przestrzenną. Studium obowiązywało najpóźniej do 31 sierpnia 2026 roku, a jego miejsce zajął plan ogólny gminy.
Rejestr Urbanistyczny
Bezpłatny rejestr państwowy z planami ogólnymi gmin, planami miejscowymi i innymi aktami planowania przestrzennego, razem z ich rysunkami i dokumentami. Działa od 1 lipca 2026 roku.
Wypis i wyrys z planu
Urzędowy wyciąg z tekstu planu (wypis) i kopia fragmentu jego rysunku (wyrys) dla wskazanej działki. Wydaje je gmina, a otrzymać może każdy.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP)
Uchwała rady gminy, która dla wskazanego terenu ustala jego przeznaczenie i zasady zabudowy: linie zabudowy, wysokość budynków, udział powierzchni zabudowy i zieleni oraz ograniczenia w użytkowaniu terenu. Jest prawem miejscowym i podstawą pozwolenia na budowę.
Warunek umowny
Zdarzenie przyszłe i niepewne, od którego umowa uzależnia swoje skutki, na przykład przyznanie kredytu albo wykreślenie hipoteki. W umowie trzeba opisać, jaki dokument go potwierdza, do kiedy ma się spełnić i co się dzieje, gdy się nie spełni.

Sprawdź w Metroskopie

Metroskop pomaga znaleźć pytania, które warto zadać sprzedającemu i urzędowi. Odpowiedzi dają dokumenty, urzędy i specjaliści.

Procedury i źródła urzędowe

Akty prawne i strony urzędów, na których opiera się ta instrukcja.

  1. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity, Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuły 13a–13f, 30, 34, 54 i 59–65
    • sprawdzono
  2. Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 1 punkty 20 i 21, artykuł 5 punkty 6–9 i 13, artykuły 11, 12 i 15
    • sprawdzono
  3. Ustawa z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2023 roku, pozycja 1688)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuły 59, 62, 65 i 67 (przepisy przejściowe)
    • sprawdzono

    Aktualne brzmienie przepisów przejściowych podaje obwieszczenie z Dziennika Ustaw z 2026 roku, pozycja 538, wraz ze zmianami z ustawy z Dziennika Ustaw z 2026 roku, pozycja 781.

  4. Ustawa z 5 listopada 2025 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1668)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 5 punkt 2 i artykuł 6
    • sprawdzono
  5. Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 2 maja 2024 roku w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 729)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • paragraf 1
    • sprawdzono
  6. Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 8 grudnia 2023 roku w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dziennik Ustaw z 2023 roku, pozycja 2758)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • załącznik numer 1 „Charakterystyka stref planistycznych” w brzmieniu z Dziennika Ustaw z 2026 roku, pozycja 826 (obowiązuje od 30 czerwca 2026 roku), i paragraf 8
    • sprawdzono
  7. Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 26 czerwca 2026 roku w sprawie Rejestru Urbanistycznego (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 860)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • paragraf 3 punkt 5, paragraf 4 ustępy 3 i 4 oraz paragraf 9 (usługa e-Wyrys)
    • sprawdzono
  8. Złóż wniosek o e-Wyrys z planu ogólnego gminy  (strona zewnętrzna)
    • Ministerstwo Rozwoju i Technologii
    • sprawdzono

    Usługa jest bezpłatna i automatycznie generuje informację w formie wypisu i wyrysu z ostatniej kompletnej wersji planu ogólnego opublikowanej w Rejestrze Urbanistycznym. Dane w rejestrze mogą być niepełne do 30 listopada 2026 roku.

  9. Rejestr Urbanistyczny — informacje  (strona zewnętrzna)
    • Ministerstwo Rozwoju i Technologii
    • sprawdzono
  10. Uzyskaj decyzję o warunkach zabudowy  (strona zewnętrzna)
    • Ministerstwo Rozwoju i Technologii
    • sprawdzono

    Opis procedury i wniosku składanego przez portal e-Budownictwo.

  11. Ustawa o opłacie skarbowej (tekst jednolity, Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1154)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 2 ustęp 1 punkt 2 oraz załącznik, część I, ustępy 8, 9 i 51
    • sprawdzono

Strony urzędowe i wymagania mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź treść formularza i urząd właściwy dla położenia nieruchomości.

Skąd są liczby w tej instrukcji

Kwoty, stawki, terminy i inne liczby z tej instrukcji: co oznaczają, skąd pochodzą i kiedy sprawdzono je w źródle.

  1. 1 września 2026Od tego dnia decyzję o warunkach zabudowy na nowy wniosek można wydać tylko wtedy, gdy w gminie obowiązuje plan ogólny gminy

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 9 (zmiana artykułu 59 ustęp 3 i 4 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  2. 31 sierpnia 2026Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy obowiązywało najpóźniej do tego dnia; wcześniej traciło moc z dniem wejścia w życie planu ogólnego gminy

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 6 (zmiana artykułu 65 ustęp 1 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  3. 1 lipca 2026Dzień uruchomienia Rejestru Urbanistycznego, centralnego i bezpłatnego rejestru aktów planowania przestrzennego

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 13 litera a (artykuł 78 punkt 3 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  4. 30 listopada 2026Do tego dnia gminy i inne organy mają udostępnić w Rejestrze Urbanistycznym zbiory danych planistycznych; do tej daty dane w rejestrze mogą być niepełne

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 7 i punkt 8 litera b (artykuł 54 ustęp 1 i 2 oraz artykuł 56 ustęp 2 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  5. 1 października 2026Od tego dnia Rejestr Urbanistyczny wysyła na wniosek powiadomienia e-mail o nowych danych i dokumentach dla wybranego obszaru

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 1 litera a i punkt 13 litera b (artykuł 8f oraz artykuł 78 punkt 5 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  6. 1 rokNajdłuższy okres, przez który Rejestr Urbanistyczny wysyła powiadomienia na podstawie jednego wniosku; potem trzeba zapisać się ponownie

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 1 litera a (artykuł 8f ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu nadanym ustawą z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  7. 5 stronLiczba stron wypisu z planu ogólnego gminy albo z planu miejscowego, powyżej której opłata skarbowa jest wyższa

    Ustawa z 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1154) (strona zewnętrzna)
    • załącznik, część I, ustęp 51 punkt 1
    • sprawdzono
  8. 30 złOpłata skarbowa za wypis z planu ogólnego gminy albo z planu miejscowego, który ma do 5 stron

    Ustawa z 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1154) (strona zewnętrzna)
    • załącznik, część I, ustęp 51 punkt 1 litera a
    • sprawdzono
  9. 20 złOpłata skarbowa za wyrys z planu ogólnego gminy albo z planu miejscowego, od każdej pełnej lub rozpoczętej części odpowiadającej stronie formatu A4

    Ustawa z 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1154) (strona zewnętrzna)
    • załącznik, część I, ustęp 51 punkt 2 litera a
    • sprawdzono
  10. co najmniej 5 budynkówNajmniejsze skupisko budynków, od którego zaczyna się wyznaczanie obszaru uzupełnienia zabudowy

    Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 2 maja 2024 roku w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 729) (strona zewnętrzna)
    • paragraf 1 ustęp 1 punkt 1
    • sprawdzono
  11. 100 mNajwiększa odległość obrysu każdego budynku od obrysu co najmniej jednego innego budynku w skupisku branym pod uwagę przy wyznaczaniu obszaru uzupełnienia zabudowy

    Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 2 maja 2024 roku w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 729) (strona zewnętrzna)
    • paragraf 1 ustęp 1 punkt 1
    • sprawdzono
  12. 50 mOdległość od obrysu budynków w skupisku, w jakiej prowadzi się granicę obszaru wstępnego przy wyznaczaniu obszaru uzupełnienia zabudowy

    Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 2 maja 2024 roku w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 729) (strona zewnętrzna)
    • paragraf 1 ustęp 1 punkt 2
    • sprawdzono
  13. 40 mSzerokość pasa przy granicy obszaru wstępnego, który odejmuje się przy wyznaczaniu obszaru uzupełnienia zabudowy

    Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 2 maja 2024 roku w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 729) (strona zewnętrzna)
    • paragraf 1 ustęp 1 punkty 4 i 5
    • sprawdzono
  14. 25%Największe dopuszczalne rozszerzenie obszarów uzupełnienia zabudowy przez gminę, liczone od różnicy powierzchni obszarów wstępnych i obszarów wyznaczonych według wzoru z rozporządzenia

    Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 2 maja 2024 roku w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 729) (strona zewnętrzna)
    • paragraf 1 ustęp 5
    • sprawdzono
  15. 1500 mOdległość dojścia od działki do szkoły podstawowej w mieście według gminnych standardów dostępności infrastruktury społecznej, jeśli gmina nie ustaliła innej

    Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 13f ustęp 2 punkt 1 i ustęp 7 punkt 1
    • sprawdzono
  16. 3000 mOdległość dojścia od działki do szkoły podstawowej poza miastem według gminnych standardów dostępności infrastruktury społecznej, jeśli gmina nie ustaliła innej

    Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 13f ustęp 2 punkt 2 i ustęp 7 punkt 1
    • sprawdzono
  17. trzykrotność szerokości frontu działki, co najmniej 50 m i najwyżej 200 mZasięg obszaru wokół działki, w którym urząd analizuje istniejącą zabudowę przy ustalaniu warunków zabudowy

    Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 61 ustęp 5a
    • sprawdzono
  18. 598 złOpłata skarbowa za wydanie decyzji o warunkach zabudowy; nie płaci jej właściciel ani użytkownik wieczysty terenu, którego dotyczy wniosek

    Ustawa z 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1154) (strona zewnętrzna)
    • załącznik, część I, ustęp 8
    • sprawdzono
  19. 56 złOpłata skarbowa za przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na inną osobę

    Ustawa z 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1154) (strona zewnętrzna)
    • załącznik, część I, ustęp 9
    • sprawdzono
  20. 90 dniUstawowy termin wydania decyzji o warunkach zabudowy od dnia złożenia wniosku; nie wlicza się do niego czasu na uzgodnienia, zawieszenia ani opóźnień z winy strony

    Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 64 ustęp 1 punkt 1 w związku z artykułem 51 ustęp 2 i 2c
    • sprawdzono
  21. 31 grudnia 2026Do tego dnia ustawowy termin wydania decyzji o warunkach zabudowy nie biegnie; od 1 stycznia 2027 roku liczy się od nowa

    Ustawa z 5 listopada 2025 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1668) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 6
    • sprawdzono
  22. 18 miesięcyCzas, na jaki można zawiesić postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, gdy gmina przystępuje do planu miejscowego, liczony od dnia złożenia wniosku (bez przedłużenia z artykułu 62 ustęp 3)

    Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 62 ustęp 1
    • sprawdzono
  23. 6 miesięcyDodatkowy czas, o jaki wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przedłużyć zawieszenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy, jeśli w okresie zawieszenia gmina rozpoczęła konsultacje społeczne projektu planu miejscowego

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 1 punkt 20 (artykuł 62 ustęp 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i artykuł 11 ustęp 1
    • sprawdzono
  24. 1 stycznia 2026Wygasanie po 5 latach dotyczy tylko decyzji o warunkach zabudowy, które stały się prawomocne od tego dnia

    Ustawa z 5 listopada 2025 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1668) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 2 (artykuł 62 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  25. 5 latPo tym czasie wygasa decyzja o warunkach zabudowy, liczonym od dnia, w którym decyzja stała się prawomocna

    Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 538) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 64c
    • sprawdzono
  26. 16 października 2025Decyzje o warunkach zabudowy wydane w sprawach wszczętych przed tym dniem nie wygasają po 5 latach, nawet jeśli stały się prawomocne później

    Ustawa z 5 listopada 2025 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1668) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 2 (artykuł 62 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  27. 1 stycznia 2027Od tego dnia decyzję o warunkach zabudowy wydaje się tylko wnioskodawcy, który ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i składa o tym oświadczenie; wnioski złożone wcześniej rozpatruje się według dotychczasowych zasad

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 1 punkt 21 (artykuł 63 ustęp 1a i 1b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), artykuł 12 i artykuł 15 punkt 4
    • sprawdzono

Ta instrukcja w checklistach

Do tej instrukcji odsyłają punkty checklist. Ten sam kod punktu jest na wydruku checklisty.

Kod QR z adresem tej instrukcji

Zachowaj tę instrukcję

Zeskanuj kod telefonem, aby mieć instrukcję przy sobie podczas oględzin i u notariusza, albo dodaj stronę do zakładek.

metroskop.pl/przewodnik/poradnik/plan-ogolny-i-warunki-zabudowy