Instrukcja 10 z 10Grunt, media i stan techniczny

Działka rolna: kto może ją kupić, pierwokup i wyłączenie z produkcji

Pole albo łąka kuszą niższą ceną, ale ich kupno ma osobne reguły — kto może kupić, kto ma pierwokup i ile kosztuje budowa domu na gruncie rolnym.

Dotyczy

  • Działka
  • Opracowanie: Zespół Metroskop
  • Stan prawny na
  • Sprawdzono

Instrukcja powstała z pomocą sztucznej inteligencji. Narzędzia, z których korzystamy przy pisaniu i sprawdzaniu treści, mogą się mylić. Zanim podejmiesz ważną decyzję, potwierdź najważniejsze informacje w źródłach na końcu instrukcji, w urzędzie albo u notariusza.

Najprościej mówiąc

Działkę rolną mniejszą niż 1 hektar kupi każdy. Umowę zawiera się wtedy zwykle pod warunkiem, bo pierwokup przysługuje dzierżawcy, który spełnia warunki ustawy, albo Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa, a uprawniony ma na decyzję miesiąc. Działkę, która ma 1 hektar albo więcej, kupi rolnik indywidualny, osoba bliska sprzedającego albo osoba ze zgodą ośrodka. Budowa domu na lepszej glebie wymaga decyzji o wyłączeniu z produkcji i opłat.

Co zrobić krok po kroku

  1. Ustal, czy to nieruchomość rolna

    Sprawdź w wypisie z rejestru gruntów rodzaje użytków i ich powierzchnię, a w gminie przeznaczenie działki w planie miejscowym. Ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie stosuje się, gdy użytki rolne mają mniej niż 0,3 hektara.

  2. Sprawdź, czy możesz kupić

    Działkę mniejszą niż 1 hektar kupi każdy. Działkę, która ma 1 hektar albo więcej, kupi rolnik indywidualny, osoba bliska sprzedającego albo ktoś ze zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

  3. Przygotuj umowę warunkową

    Notariusz zawiadamia uprawnionych do pierwokupu: dzierżawcę, który spełnia warunki ustawy, albo ośrodek. Mają miesiąc na decyzję; dopiero potem podpisujecie umowę przenoszącą własność.

  4. Sprawdź obowiązki po zakupie

    Nabywca musi prowadzić gospodarstwo przez 5 lat i w tym czasie nie może sprzedać działki bez zgody ośrodka. Ustal z notariuszem, czy ten obowiązek obejmie Ciebie.

  5. Policz koszt budowy na gruncie rolnym

    Wyłączenie z produkcji użytków rolnych klas I, II, III, IIIa i IIIb oraz użytków klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb organicznych wymaga decyzji starosty i opłat. Sprawdź klasę gleby w miejscu domu, zanim zapłacisz zadatek.

Sygnały ostrzegawcze

Każdy z tych sygnałów to powód, żeby się zatrzymać i poprosić o wyjaśnienie na piśmie, zanim podpiszesz umowę albo wpłacisz pieniądze.

  • Sprzedający proponuje od razu umowę bez warunku, choć działka podlega ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego.
  • Działka jest dzierżawiona, a sprzedający nie mówi, od kiedy i na jakiej podstawie.
  • Ogłoszenie nazywa działkę budowlaną, a plan miejscowy przeznacza ją pod uprawy albo planu nie ma.
  • Sprzedający kupił działkę jako nieruchomość rolną mniej niż 5 lat temu i nie ma zgody ośrodka na sprzedaż.
  • Pod planowanym domem są gleby najlepszych klas albo gleby organiczne, a w budżecie brakuje opłat za wyłączenie z produkcji.
  • Grunt wyłączono już z produkcji, a sprzedający milczy o opłatach rocznych.

Dokumenty, które warto zebrać

Wydrukuj listę i zaznacz pole przy każdym dokumencie, który masz już w ręku.

  • Wypis z rejestru gruntów z rodzajami użytków i klasami gleby
  • Wypis i wyrys z planu miejscowego albo zaświadczenie gminy o przeznaczeniu działki
  • Umowa dzierżawy z potwierdzeniem daty pewnej, jeśli działka jest dzierżawiona
  • Akt notarialny, na podstawie którego sprzedający nabył działkę
  • Decyzja o wyłączeniu gruntu z produkcji i dowody zapłaty, jeśli ją wydano
  • Zgoda Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, jeśli jest potrzebna

Pytania do sprzedającego, urzędu lub specjalisty

Zadaj te pytania przed podpisaniem umowy. O ważne odpowiedzi poproś na piśmie albo e-mailem.

  1. Ile użytków rolnych i jakich klas jest na działce?
  2. Czy działka jest dzierżawiona, od kiedy i jaką datę pewną ma umowa dzierżawy?
  3. Kiedy i od kogo sprzedający kupił działkę?
  4. Czy dla działki wydano decyzję o wyłączeniu z produkcji i kto płaci opłaty roczne?
  5. Czy gmina przygotowuje plan miejscowy, który zmieni przeznaczenie działki?

Wiedza w pigułce

Kiedy działka jest rolna w rozumieniu przepisów

Kodeks cywilny uznaje za nieruchomość rolną każdą nieruchomość, która jest albo może być wykorzystywana do produkcji rolnej, także ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego nie obejmuje jednak nieruchomości przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne. Najprościej potwierdza to zaświadczenie gminy o przeznaczeniu działki w planie miejscowym. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest planem, więc sama nie wyłącza działki spod tej ustawy. Ustawy nie stosuje się też do nieruchomości, w których użytki rolne mają mniej niż 0,3 hektara, oraz do dróg wewnętrznych. Rodzaje i powierzchnie użytków pokazuje wypis z rejestru gruntów.

Kto może kupić

Nabywcą nieruchomości rolnej może być rolnik indywidualny: osoba z kwalifikacjami rolniczymi, która od co najmniej 5 lat mieszka w gminie, gdzie leży jedna z jej nieruchomości rolnych, i osobiście prowadzi gospodarstwo. Gospodarstwo rolnika razem z kupowaną ziemią nie może przekroczyć 300 hektarów użytków rolnych.

Ustawa wymienia wyjątki. Każdy może kupić nieruchomość rolną mniejszą niż 1 hektar. Bez tych ograniczeń kupuje też osoba bliska sprzedającego — na przykład dziecko, rodzeństwo, małżonek czy siostrzeniec. Ograniczenia nie obejmują również między innymi dziedziczenia ani nabycia przy zniesieniu współwłasności, podziale majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa albo dziale spadku. Te same zasady dotyczą kupna udziału we współwłasności działki rolnej.

W pozostałych przypadkach potrzebna jest zgoda Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, wydawana decyzją i ważna przez rok. Może o nią wystąpić między innymi sprzedający, który wykaże, że nie znalazł kupca wśród rolników indywidualnych; kupujący musi wtedy zobowiązać się do prowadzenia działalności rolniczej na tej ziemi. Inne drogi do zgody są przewidziane dla osób, które tworzą albo powiększają gospodarstwo rolne, dla uczelni i dla inwestycji celu publicznego, więc nie pomogą, jeśli działka ma służyć wyłącznie pod budowę domu.

Pierwokup i prawo nabycia

Przy sprzedaży nieruchomości rolnej prawo pierwokupu ma najpierw dzierżawca, jeśli jego pisemna umowa ma datę pewną i od tej daty jest wykonywana już co najmniej 3 lata, a działka wchodzi w skład jego gospodarstwa rodzinnego. Czas liczy się od daty pewnej: dzierżawa prowadzona od lat, której umowa dostała datę pewną kilka miesięcy temu, tego warunku jeszcze nie spełnia. Gdy nie ma dzierżawcy z prawem pierwokupu albo dzierżawca z niego nie skorzysta, pierwokup przysługuje ośrodkowi działającemu na rzecz Skarbu Państwa — także przy działce mniejszej niż 1 hektar. Notariusz sporządza wtedy umowę warunkową i zawiadamia uprawnionych. Na decyzję mają miesiąc od otrzymania zawiadomienia. Sprzedaż bez warunku jest nieważna.

Ani dzierżawca, ani ośrodek nie mają pierwokupu między innymi przy sprzedaży osobie bliskiej i przy kupnie za zgodą ośrodka. Ośrodek nie ma go też wtedy, gdy rolnik powiększa gospodarstwo rodzinne ziemią w swojej gminie albo w gminie sąsiedniej. Przy darowiźnie, zamianie i innych umowach niż sprzedaż ośrodek może przejąć nieruchomość za zapłatą ceny. Umowa zawarta bez wymaganego zawiadomienia jest nieważna.

Gdy sprzedający nabył niezabudowaną działkę od Skarbu Państwa albo samorządu, pierwokup może mieć także gmina. Ten przypadek nie dotyczy działki przeznaczonej w planie miejscowym na cele rolne albo leśne, a gdy planu nie ma — działki wykorzystywanej na cele rolne albo leśne. Kiedy gmina ma pierwokup, opisuje instrukcja Stan prawny działki.

Obowiązki po zakupie

Nabywca nieruchomości rolnej musi prowadzić gospodarstwo, w skład którego weszła kupiona ziemia, przez 5 lat, a osoba fizyczna — osobiście. W tym czasie nie może działki sprzedać ani oddać w posiadanie, chyba że Dyrektor Generalny ośrodka wyrazi zgodę. Obowiązek nie dotyczy między innymi ziemi odziedziczonej, nieruchomości mniejszej niż 1 hektar położonej w dniu zakupu w granicach administracyjnych miasta oraz działki, dla której po zakupie uchwalono plan miejscowy z przeznaczeniem innym niż rolne. Przed upływem tego czasu nabywca może też bez zgody ośrodka sprzedać, podarować albo oddać w posiadanie ziemię osobie bliskiej. Obowiązek ma co do zasady także ten, kto kupuje ziemię od osoby bliskiej — tak przyjmuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Gdy nabywca nie prowadzi gospodarstwa, ośrodek może żądać przed sądem przejęcia nieruchomości za zapłatą.

Ustawa nie zwalnia wprost z tego obowiązku nabywcy działki mniejszej niż 1 hektar położonej poza miastem. Ośrodek na swojej stronie przyjmuje, że obowiązek ma każdy nabywca z wyjątkami wymienionymi w ustawie. Przed zakupem takiej działki zapytaj notariusza i oddział terenowy ośrodka, jak ocenią Twoją sytuację.

Budowa domu na gruncie rolnym

Najpierw sprawdź, czy dom w ogóle można postawić: plan miejscowy musi to dopuszczać albo potrzebna jest decyzja o warunkach zabudowy. Od 1 września 2026 roku decyzję na nowy wniosek wydaje się tylko w gminie z planem ogólnym i tylko dla działki w obszarze uzupełnienia zabudowy — szczegóły w instrukcji o planie ogólnym i warunkach zabudowy.

Drugi krok to wyłączenie gruntu z produkcji. Decyzji starosty wymaga wyłączenie użytków rolnych klas I, II, III, IIIa i IIIb oraz użytków klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb organicznych; tę decyzję dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę albo do zgłoszenia. Klasę gleby sprawdzisz w wypisie z rejestru gruntów. Należność za wyłączenie gruntu ornego wynosi 320 595 zł za hektar dla klasy IIIa i 262 305 zł za hektar dla klasy IIIb. Pomniejsza się ją o wartość rynkową gruntu i płaci w ciągu 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Przy trwałym wyłączeniu płaci się też 10% należności rocznie przez 10 lat. Pod dom jednorodzinny nie płaci się należności ani opłat rocznych za 0,05 hektara (500 m²); gdy wyłączasz więcej, zapytaj w starostwie o wyliczenie.

Ważne przy zakupie: obowiązek płacenia opłat rocznych przechodzi na kupującego, a sprzedający musi go o tym uprzedzić. W granicach miast przepisy wyłączają jedynie wymóg zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze w planie. Decyzja o wyłączeniu z produkcji i opłaty obowiązują także w mieście.

Przykład

Pani Anna chce kupić działkę rolną o powierzchni 0,9 hektara z gruntem ornym klasy IIIb, bez dzierżawcy. Jako osoba niebędąca rolnikiem może ją kupić, bo działka jest mniejsza niż 1 hektar. Notariusz sporządza umowę warunkową; ośrodek w terminie nie korzysta z pierwokupu i strony podpisują umowę przenoszącą własność. Opłata sądowa od wniosku o wpis własności takiej nieruchomości rolnej wynosi 150 zł. Dla domu z podjazdem projektant planuje wyłączenie 0,1 hektara. Pełna należność za taką powierzchnię klasy IIIb to 26 230,50 zł przed pomniejszeniem o wartość rynkową gruntu, a zwolnienie pod dom obejmuje 0,05 hektara (500 m²). Pani Anna prosi starostwo o wyliczenie i dolicza tę kwotę oraz opłaty roczne do budżetu. Działka leży poza miastem, więc przed aktem pyta notariusza i oddział terenowy ośrodka o obowiązek prowadzenia gospodarstwa.

Co wpisać do umowy

  • Warunek, że umowa przenosząca własność zostanie zawarta, jeśli uprawnieni nie wykonają pierwokupu.
  • Oświadczenie sprzedającego o dzierżawie i dacie pewnej umowy dzierżawy, o dacie i podstawie nabycia działki oraz o decyzjach o wyłączeniu z produkcji i opłatach.
  • W umowie przedwstępnej: termin na uzyskanie zaświadczenia gminy o przeznaczeniu działki i warunek na wypadek, gdyby kupującego objął obowiązek prowadzenia gospodarstwa.

Koszty notariusza i podatki przy zakupie działki opisuje instrukcja o kosztach i umowie zakupu działki.

Trudne słowa wyjaśnione po polsku

Krótkie wyjaśnienia pojęć z tej instrukcji. Więcej haseł znajdziesz w słowniku.

Nieruchomość rolna
Nieruchomość, która jest albo może być wykorzystywana do produkcji rolnej, także ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Przy jej kupnie obowiązują ograniczenia ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Rolnik indywidualny
Osoba fizyczna, która ma kwalifikacje rolnicze, od co najmniej 5 lat mieszka w gminie, gdzie leży jedna z jej nieruchomości rolnych, i przez ten czas osobiście prowadzi gospodarstwo. Łączna powierzchnia użytków rolnych tego gospodarstwa nie przekracza 300 hektarów.
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR)
Państwowa agencja, która na rzecz Skarbu Państwa gospodaruje państwowymi gruntami rolnymi, wydaje zgody na kupno ziemi rolnej przez osoby niebędące rolnikami i może przejąć sprzedawaną nieruchomość rolną w ramach pierwokupu.
Prawo pierwokupu
Prawo pierwszeństwa zakupu. Sprzedający zawiera z kupującym umowę warunkową, a uprawniony — na przykład dzierżawca, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa albo gmina — może w określonym terminie kupić nieruchomość na tych samych warunkach.
Wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej
Rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania gruntu rolnego, na przykład budowa domu na polu. Dla gleb lepszych klas i gleb organicznych wymaga decyzji starosty, a po wyłączeniu płaci się należność i opłaty roczne.
Klasa gleboznawcza
Oznaczenie jakości gleby zapisane w ewidencji gruntów i budynków, od klasy I (najlepsze gleby) do klasy VI (najsłabsze), z podklasami IIIa, IIIb, IVa i IVb dla gruntów ornych. Klasę i rodzaj użytku pokazuje wypis z rejestru gruntów.
Urządzenia melioracji wodnych
Rowy, drenaże i inne urządzenia, które regulują ilość wody w glebie, najczęściej na gruntach rolnych. Przerwany podczas budowy drenaż może podtopić Twoją albo sąsiednią działkę.
Wypis z rejestru gruntów
Dokument ze starostwa z danymi działki zapisanymi w ewidencji gruntów i budynków: numer, obręb, powierzchnia, rodzaje użytków i klasy gleby, a w pełnej wersji także właściciel. Wyrys to fragment mapy ewidencyjnej z granicami działki.
Obszar uzupełnienia zabudowy
Część planu ogólnego gminy obejmująca tereny w istniejących skupiskach zabudowy. Decyzję o warunkach zabudowy na nowy budynek można dostać tylko dla działki w takim obszarze.
Data pewna
Data czynności, na którą można się powołać także wobec osób, które w niej nie uczestniczyły. Dokument ma datę pewną na przykład od dnia, w którym notariusz albo urząd umieścił na nim wzmiankę.

Sprawdź w Metroskopie

Metroskop pomaga znaleźć pytania, które warto zadać sprzedającemu i urzędowi. Odpowiedzi dają dokumenty, urzędy i specjaliści.

Transakcje trafiają do Rejestru Cen Nieruchomości z opóźnieniem sięgającym kilku miesięcy, dlatego sprzedaży z ostatnich miesięcy może jeszcze nie być na mapie.

Procedury i źródła urzędowe

Akty prawne i strony urzędów, na których opiera się ta instrukcja.

  1. Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuły 1a, 2, 2a (ustępy 1–4), 2b (ustępy 1–5), 2ba, 2c, 3, 4, 6 i 9
    • sprawdzono

    Tekst jednolity ogłoszony 8 lipca 2026 roku.

  2. Ustawa z 23 kwietnia 1964 roku — Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 795)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 46¹ i artykuły 597–600
    • sprawdzono
  3. Ustawa z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 399)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 109 ustępy 1 i 2
    • sprawdzono

    Późniejsze zmiany ustawy (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycje 875 i 912) nie zmieniają tego przepisu.

  4. Ustawa z 14 kwietnia 2016 roku o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 559)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuły 1 i 2
    • sprawdzono

    Zmienione ustawą z 23 stycznia 2026 roku (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 317).

  5. Ustawa z 23 stycznia 2026 roku o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 317)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 2 punkty 1 i 2
    • sprawdzono
  6. Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 4 punkty 11–13, artykuł 5 ustęp 1, artykuły 10a, 11, 12 i 12a
    • sprawdzono

    Zmiany po tekście jednolitym (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycje 781, 875 i 1155) nie dotyczą tych przepisów.

  7. Ustawa z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1228)  (strona zewnętrzna)
    • Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
    • artykuł 43 punkt 2
    • sprawdzono
  8. Obowiązki nabywcy nieruchomości rolnej  (strona zewnętrzna)
    • Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
    • sprawdzono
  9. Często zadawane pytania o obrót nieruchomościami rolnymi  (strona zewnętrzna)
    • Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
    • sprawdzono

Strony urzędowe i wymagania mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź treść formularza i urząd właściwy dla położenia nieruchomości.

Skąd są liczby w tej instrukcji

Kwoty, stawki, terminy i inne liczby z tej instrukcji: co oznaczają, skąd pochodzą i kiedy sprawdzono je w źródle.

  1. 1 hektarPowierzchnia nieruchomości rolnej, poniżej której nabywcą może być osoba niebędąca rolnikiem indywidualnym bez zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2a ustęp 3 punkt 1a
    • sprawdzono
  2. 1 miesiącTermin na wykonanie prawa pierwokupu nieruchomości, liczony od otrzymania zawiadomienia o warunkowej umowie sprzedaży

    Ustawa z 23 kwietnia 1964 roku — Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 795) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 598 paragraf 2
    • sprawdzono
  3. 0,3 hektaraPowierzchnia użytków rolnych, poniżej której przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie stosuje się do nieruchomości rolnej

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 1a punkt 1 litera b
    • sprawdzono
  4. 5 latOkres, przez który nabywca nieruchomości rolnej prowadzi gospodarstwo, w skład którego weszła nabyta nieruchomość (osoba fizyczna — osobiście), i nie może jej zbyć ani oddać w posiadanie bez zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2b ustępy 1–3
    • sprawdzono
  5. użytki rolne klas I, II, III, IIIa i IIIb oraz użytki klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzone z gleb organicznychUżytki rolne, których wyłączenie z produkcji na cele nierolnicze wymaga decyzji zezwalającej (oprócz innych gruntów rolnych z artykułu 2 ustęp 1 punkty 2–10 i gruntów leśnych)

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 11 ustęp 1
    • sprawdzono
  6. 5 latNajkrótszy okres zamieszkiwania w gminie, w której leży jedna z nieruchomości gospodarstwa, i osobistego prowadzenia tego gospodarstwa przez rolnika indywidualnego

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 6 ustęp 1
    • sprawdzono
  7. 300 hektarówNajwiększa łączna powierzchnia użytków rolnych gospodarstwa rodzinnego nabywcy razem z nabywaną nieruchomością rolną

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2a ustęp 2 i artykuł 5 ustęp 1 punkt 2
    • sprawdzono
  8. 1 rokWażność zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na nabycie nieruchomości rolnej albo na jej wcześniejsze zbycie, liczona od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2ba
    • sprawdzono
  9. 3 lataNajkrótszy czas wykonywania pisemnej umowy dzierżawy, liczony od daty pewnej tej umowy, po którym dzierżawca ma prawo pierwokupu dzierżawionej nieruchomości rolnej (gdy wchodzi ona w skład jego gospodarstwa rodzinnego)

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 3 ustęp 1 punkty 1 i 2
    • sprawdzono
  10. 1 hektarPowierzchnia nieruchomości rolnej położonej w dniu nabycia w granicach administracyjnych miasta, poniżej której nie obowiązuje pięcioletni obowiązek prowadzenia gospodarstwa i zakaz zbycia

    Ustawa z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 941) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2b ustęp 4 punkt 3
    • sprawdzono
  11. 1 września 2026Od tego dnia decyzję o warunkach zabudowy na nowy wniosek można wydać tylko wtedy, gdy w gminie obowiązuje plan ogólny gminy

    Ustawa z 30 kwietnia 2026 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 781) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 5 punkt 9 (zmiana artykułu 59 ustęp 3 i 4 ustawy z 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw)
    • sprawdzono
  12. 320 595 zł za hektarNależność za wyłączenie z produkcji 1 hektara gruntów ornych klasy IIIa

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 12 ustęp 7
    • sprawdzono
  13. 262 305 zł za hektarNależność za wyłączenie z produkcji 1 hektara gruntów ornych klasy IIIb

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 12 ustęp 7
    • sprawdzono
  14. 60 dniTermin zapłaty należności za wyłączenie gruntów z produkcji, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 12 ustęp 13
    • sprawdzono
  15. 10% należności rocznie przez 10 latOpłata roczna za użytkowanie na cele nierolnicze gruntów trwale wyłączonych z produkcji, liczona od należności przed pomniejszeniem o wartość rynkową gruntu

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 4 punkt 13 oraz artykuł 12 ustępy 6, 7 i 14 punkt 1
    • sprawdzono
  16. 0,05 hektara (500 m²)Powierzchnia gruntu wyłączanego z produkcji rolniczej pod budynek jednorodzinny, za którą nie płaci się należności ani opłat rocznych

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 12a punkt 1
    • sprawdzono
  17. 150 złOpłata sądowa od wniosku o wpis własności nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 hektarów w księdze wieczystej

    Ustawa z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2025 roku, pozycja 1228) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 43 punkt 2
    • sprawdzono
  18. 26 230,50 złPrzykład: należność za wyłączenie z produkcji 0,1 hektara (1000 m²) gruntu ornego klasy IIIb przed pomniejszeniem o wartość rynkową gruntu

    Ustawa z 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2024 roku, pozycja 82) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 12 ustęp 6 i 7
    • sprawdzono
  19. 30 kwietnia 2036 rokuKoniec okresu wstrzymania sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (20 lat od wejścia w życie ustawy 30 kwietnia 2016 roku)

    Ustawa z 23 stycznia 2026 roku o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 317) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2 punkt 1 (nowe brzmienie artykułu 1 ustawy o wstrzymaniu sprzedaży)
    • sprawdzono
  20. 5 hektarówPowierzchnia nieruchomości rolnych z zasobu Skarbu Państwa, do której sprzedaż nie jest wstrzymana (wcześniej 2 hektary)

    Ustawa z 23 stycznia 2026 roku o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa (Dziennik Ustaw z 2026 roku, pozycja 317) (strona zewnętrzna)
    • artykuł 2 punkt 2 litera a (nowe brzmienie artykułu 2 ustęp 1 punkt 4 ustawy o wstrzymaniu sprzedaży)
    • sprawdzono

Ta instrukcja w checklistach

Do tej instrukcji odsyłają punkty checklist. Ten sam kod punktu jest na wydruku checklisty.

Kod QR z adresem tej instrukcji

Zachowaj tę instrukcję

Zeskanuj kod telefonem, aby mieć instrukcję przy sobie podczas oględzin i u notariusza, albo dodaj stronę do zakładek.

metroskop.pl/przewodnik/poradnik/dzialka-rolna-i-kowr